Z Bantlanma (Z Wobble): Yan Yüzeydeki Düzenli Çizgiler

Parçanın yan yüzeyinde, cetvelle çizilmiş gibi eşit aralıklarla tekrar eden yatay çizgiler varsa sorun büyük ihtimalle Z ekseninde. Eğik bir vida, hizasız bir kaplin, katman yüksekliğine uymayan motor adımları ya da dalgalanan tabla sıcaklığı bu düzenli bantları oluşturabilir. Bantlar arasındaki mesafeyi ölçmek, hangisi olduğunu bulmanın en kısa yolu.

Belirtiler

• Yan yüzeyde, parçanın tüm yüksekliği boyunca eşit aralıklarla tekrar eden çizgiler.
• Katmanların düzenli bir şekilde sağa sola kayması, dalgalı bir yüzey.
• Bantlar arasındaki mesafe genellikle sabit, örneğin her 2 mm ya da 8 mm'de bir.

Düzensiz aralıklarla ya da yalnızca belirli bölümlerde görülen çizgiler farklı nedenlere sahiptir, örneğin eksik ekstrüzyon ya da sıcaklık dalgalanması.

Bant aralığını ölç

Bantlar arasındaki mesafe, nedeni bulmanın anahtarıdır.

• Kumpasla 10 bant arasındaki toplam mesafeyi ölç ve 10'a böl.
• Bu mesafe Z vidasının adımına (lead) eşitse (birçok yazıcıda 2 mm ya da 8 mm), sorun büyük olasılıkla Z vidasında ya da kaplindedir.
• Bantlar düzensizse ya da aralık vida adımıyla örtüşmüyorsa, sıcaklık ve ekstrüzyon dalgalanmalarına bak.

1. Z vidası ve kaplini kontrol et

• Eğik vida: Z vidası düz değilse her turda baskı kafasını ya da tablayı hafifçe yana iter. Vidayı yazıcıdan çıkarmadan döndür ve üst ucunun salınıp salınmadığına bak.
• Kaplin hizası: Motor milini vidaya bağlayan kaplin, motor ve vida tam hizalı değilse salınım üretir. Kaplin vidalarını gevşet, Z eksenini en alta ve en üste götürüp tekrar sık.
• Vida somunu: Pirinç somun gövdeye çok sıkı bağlıysa vida eğikliğini taşıyıcıya aktarır. Somunun vidalarını hafifçe gevşetip ekseni yukarı aşağı hareket ettir, sonra yeniden sık. Bazı kullanıcılar somunun hafif yüzmesine izin veren aparatlar kullanır.
• Vidanın üst ucu: Vidanın üstünde sabitleyici rulman varsa, bu rulman vidayı zorluyor olabilir. Vida eğikse üst rulman salınımı artırır.

2. Z eksenini temizle ve yağla

• Vidayı temizle ve üreticinin önerdiği yağı ya da gresi ince bir kat sür.
• Z ekseninin elle (motor kapalıyken) yukarı aşağı rahatça hareket ettiğinden emin ol.
• İki Z motorlu yazıcılarda iki tarafın aynı yükseklikte olduğunu kontrol et. Bir taraf yüksekse taşıyıcı eğik hareket eder.

3. Gevşek parçaları sık

X ekseni taşıyıcısındaki tekerlekler ya da yataklar boşluk yapıyorsa, her katman değişiminde kafa hafifçe yer değiştirir. Tekerleklerin eksantrik somunlarını ayarla, rayları ve vidaları kontrol et.

4. Katman yüksekliğini motor adımına uygun seç

Step motorlar en kararlı halde "tam adım" konumlarında durur. Katman yüksekliğin bu adımların katı değilse, bazı katmanlar birkaç mikron kalın, bazıları ince olur ve bu düzenli bantlar yaratır.

• 1,8° motor ve 8 mm adımlı vida için tam adım 8 / 200 = 0,04 mm'dir.
• Bu durumda 0,12, 0,16, 0,20, 0,24 ve 0,28 mm gibi 0,04'ün katı olan katman yükseklikleri seç.
• 2 mm adımlı vidada tam adım 0,01 mm'dir ve hemen her katman yüksekliği uyumludur.

Ayrıntılı anlatım: Katman yüksekliği seçimi.

5. Tabla sıcaklığı dalgalanmasını kontrol et

Bazı yazıcılarda tabla ısıtıcısı "aç-kapa" (bang-bang) modunda çalışır. Tabla ısındıkça genleşir, soğudukça büzülür ve bu her döngüde tablayı mikron seviyesinde yukarı aşağı oynatır. Bu da yüzeyde düzenli bantlar oluşturur.

• Ekrandaki tabla sıcaklığını izle. ±1 °C'den fazla salınıyorsa tabla için de PID ayarı yap.
• Firmware'de tabla PID'si kapalıysa açılması gerekebilir.

6. Ekstrüzyon ve sıcaklık dalgalanmaları

• Nozul sıcaklığının sabit kaldığını kontrol et.
• Filament çapı tutarsızsa ekstrüzyon miktarı değişir ve düzensiz bantlar oluşur.
• Yazıcının yakınındaki hava akımı da katman bazında farklılıklar yaratır.

Ne zaman normaldir?

Hiçbir FDM baskı tamamen kusursuz bir yan yüzeye sahip değildir. Çok hafif ve sadece belirli bir açıdan ışıkta görünen bantlar normaldir. Parmakla hissedilen ve göze belirgin bantlar ise yukarıdaki kontrollerle büyük ölçüde azaltılabilir.

Z bantlanma ile ghosting nasıl ayırt edilir?

Z bantlanma parçanın yüksekliği boyunca yatay bantlar olarak görülür ve tüm yüzeyde tekrarlanır. Ghosting ise köşelerden sonra yatay yönde sönen dalgalardır.

Eğik Z vidasını düzeltebilir miyim?

Hafif eğrilikler vida somununun gevşek bağlanmasıyla tolere edilebilir. Belirgin eğrilikte en iyisi vidayı değiştirmektir; vidalar ucuz ve yaygın bulunan parçalardır.