Üst Yüzeyde Delik ve Kabarma (Pillowing) Nasıl Giderilir?

Parçanın yanları düzgün, ama en üst yüzey delikli, pürüzlü ya da yastık gibi kabarık çıkıyorsa üst katmanlar dolgunun üzerini kapatamamış demektir. Bu sorunun İngilizce adı pillowing. Üst katmanlar, alttaki seyrek dolgunun üzerinden köprü kurarak basılır. Köprü yeterince kalın değilse ya da plastik iyi soğumazsa çöker. Çözüm çoğunlukla birkaç slicer ayarında.

Belirtiler

• Üst yüzeyde küçük delikler ya da çizgiler arasında boşluklar.
• Dolgu deseninin üst yüzeyden belli olması.
• Yüzeyde yastık gibi kabarmalar, pürüzlü dokular.
• Sorun özellikle düz ve geniş üst yüzeylerde belirgin.

Neden olur?

Seyrek dolgu, üst yüzeyin altında içi boş bölmeler bırakır. İlk üst katman bu boşlukların üzerinden geçerken havada asılı kalan çizgiler basar. Bu çizgiler sarkar ya da kıvrılırsa, sonraki katmanlar bu bozukluğu tamamen kapatamaz. Yeterli sayıda üst katman olursa her katman bir öncekinin kusurlarını biraz daha örter ve en üstte düz bir yüzey oluşur.

1. Üst katman sayısını artır

En etkili çözümdür. Slicer'da üst katman (top layers) sayısını ya da üst kabuk kalınlığını artır.

• Toplam üst kabuk kalınlığı en az 0,8–1,0 mm olmalı.
• 0,2 mm katman yüksekliğinde bu, 4–5 üst katman demektir.
• 0,12 mm katman yüksekliğinde 7–8 üst katman gerekir.

Bazı slicer'lar katman sayısını değil kalınlığı sorar. Kalınlık ile katman sayısı birlikte kontrol edilirse, slicer büyük olanı uygular.

2. Dolgu oranını kontrol et

Çok düşük dolgu oranı (%5–10), üst katmanların çok uzun mesafelerde köprü kurmasını gerektirir.

• Üst yüzey kalitesi önemliyse dolguyu %15–20'ye çıkar.
• Gyroid ve kübik gibi desenler, üst katmanlara grid desenine göre daha iyi destek verebilir.
• Bazı slicer'larda yalnızca üst yüzeyin altındaki birkaç katmanı daha yoğun yapan bir ayar vardır (örneğin Cura'da "Gradual Infill"). Böylece toplam malzeme artmadan üst yüzey desteklenir.

Ayrıntılar için: Dolgu (infill) ayarları.

3. Soğutmayı artır

Üst katmanlar köprü gibi basıldığı için hızlı soğumaları gerekir.

• PLA: Üst katmanlarda parça fanını %100 kullan.
• PETG: Fanı %50–70'e çıkarmak üst yüzeyi iyileştirir.
• ABS/ASA: Fanı çok yükseltmek katman çatlamasına yol açar. %20–40 civarında, yalnızca üst katmanlarda artırmayı dene.

Fanın gerçekten çalıştığını ve hava kanalının nozul ucuna doğru üflediğini kontrol et. Kırık ya da yanlış takılmış bir fan kanalı tüm soğutmayı tek tarafa verir.

4. Eksik ekstrüzyonu gider

Yeterli plastik basılmazsa üst katmanlar boşluklu kalır. Tüm parçada ince çizgiler ve boşluklar görüyorsan önce eksik ekstrüzyon sorununu çöz. Hafif bir eksiklik varsa flow kalibrasyonu yap.

5. Üst katman hızını düşür

Hızlı basılan üst katmanlar soğumaya yeterli zaman bulamaz.

• Üst yüzey (top surface) hızını 30–60 mm/s'ye düşür.
• Üst yüzey çizgi genişliğini nozul çapına yakın tut.

6. Ütüleme (ironing) kullan

Ütüleme, slicer'ın en üst katmandan sonra nozulu çok az plastik akıtarak yüzeyin üzerinden bir kez daha geçirmesidir. Sıcak nozul yüzeyi düzleştirir ve küçük delikleri kapatır.

• Düz üst yüzeylerde çok iyi sonuç verir.
• Baskı süresini uzatır.
• Kıvrımlı yüzeylerde fayda sağlamaz.

7. Üst yüzey deseni

Üst yüzey için monotonic (tek yönlü) desen, çizgileri hep aynı sırayla bastığı için daha düzgün bir görünüm verir. Concentric desen ise bazı yuvarlak yüzeylerde tercih edilir.

Ayar önerileri tablosu

Alt yüzeyde de delikler var, aynı çözüm mü?

Alt yüzeyde delikler genellikle ilk katman sorunudur. İlk katman ve Z offset ayarlarına bak. Ayrıca alt katman (bottom layers) sayısını kontrol et.

Üst katman sayısını çok artırmak zarar verir mi?

Malzeme ve süre artar, ama kalite bozulmaz. Ancak 8–10 katmanın üzerine çıkmak çoğunlukla ek fayda sağlamaz.