İlk Katman Tablaya Yapışmıyorsa Ne Yapmalı?

Filament tablaya tutunmuyor, nozulun arkasında top oluyor ya da baskı üçüncü katmanda tabladan kopuyor. Bu durumun nedeni neredeyse her zaman beş şeyden biridir: tabla seviyesi, nozul ile tabla arasındaki mesafe (Z offset), kirli tabla yüzeyi, yanlış sıcaklık ya da çok hızlı basılan ilk katman. Aşağıdaki sırayla kontrol edersen sorunu çoğu zaman yarım saat içinde bulursun.

Belirtiler

İlk katman sorunu farklı şekillerde kendini gösterir. Hangisini yaşadığını bilmek, nedeni daraltır:

• Filament tablaya hiç tutunmuyor ve nozulun arkasında top haline geliyor.
• Çizgiler yuvarlak, birbirinden ayrı ve aralarında boşluk var.
• Baskı birkaç katman sonra tabladan kopuyor ya da nozul parçayı sürüklüyor.
• Köşeler kalkıyor. Bu durumun ayrı bir rehberi var: Warping: köşe kalkması.
• Nozul tablaya sürtüyor, filament hiç çıkmıyor ya da yüzey çizik çıkıyor.

İlk iki belirti genellikle nozulun tabladan uzak olduğunu, son belirti ise fazla yakın olduğunu gösterir.

Doğru ilk katman neye benzer?

İyi bir ilk katmanda çizgiler hafifçe ezilmiş, yassı ve birbirine değer. Üstünden parmağını gezdirdiğinde düz bir yüzey hissedersin. Çizgiler arasında boşluk yoktur, ama nozul da plastiği kenarlara taşıracak kadar bastırmaz.

1. Tabla seviyesini kontrol et

Tablanın bir köşesi diğerlerinden yüksekse ilk katman bir yerde ezilir, başka yerde havada kalır. Seviyeyi kâğıt yöntemiyle kontrol et: Tablayı ve nozulu baskı sıcaklığına ısıt, nozulu her köşenin ve ortanın üzerine getir ve aradaki A4 kâğıdının hafif bir sürtünmeyle kaydığını kontrol et.

Adım adım anlatım için: Tabla seviyeleme nasıl yapılır?

Yazıcında otomatik seviyeleme sensörü (BLTouch, CR Touch, endüktif sensör ya da yük hücresi) varsa, bu sensör tabladaki eğriliği ölçer ama nozul ile sensör arasındaki farkı bilmez. Bu farkı sen ayarlarsın: Z offset.

2. Z offset'i ayarla

Seviye doğru olsa bile nozul tabladan biraz uzaksa filament yüzeye bastırılmaz ve tutunmaz. Baskıyı başlat, ilk katman basılırken ekrandaki "Z offset" ya da "Babystep" ayarını 0,02–0,05 mm adımlarla değiştir. Çizgiler yassılaşıp birbirine değdiği anda dur ve değeri kaydet.

Bu ayarın ayrıntıları için: Z offset ayarı

3. Tablayı temizle

Parmak izi bile yapışmayı ciddi şekilde bozabilir. Tabla yüzeyine göre temizlik:

• PEI kaplı yaylı çelik plaka: İzopropil alkol (IPA) ile sil. Ayda bir ılık su ve bulaşık deterjanıyla yıka, iyice kurula. Asetonu yalnızca üretici izin veriyorsa ve düz (pürüzsüz) PEI'de kullan.
• Cam tabla: IPA ya da cam temizleyici ile temizle.
• Mıknatıslı "buildtak" tipi yüzey: IPA ile sil, üretici talimatına uy.

Temizledikten sonra yüzeye çıplak elle dokunma. Plakayı kenarlarından tut.

4. Sıcaklıkları kontrol et

Filament tabla için fazla soğuksa plastik hızla katılaşıp kalkar. Tabla fazla sıcaksa bazı malzemeler yumuşar ve fil ayağı oluşur. Başlangıç için yaklaşık değerler:

Filament kutusundaki değerler her zaman önceliklidir. Ortam soğuksa ya da yazıcının önünde cereyan varsa tabla sıcaklığını birkaç derece artırmak ve kapıları kapatmak yardımcı olur.

5. İlk katman ayarlarını yavaşlat

Slicer'da şu ayarları kontrol et:

• İlk katman hızı: 15–25 mm/s. Yavaş basılan çizgi tablaya daha iyi oturur.
• İlk katman yüksekliği: 0,2–0,3 mm. Daha kalın ilk katman, tabladaki küçük düzensizlikleri tolere eder.
• İlk katman çizgi genişliği: Nozul çapının %110–120'si (0,4 mm nozul için 0,44–0,48 mm).
• Fan: İlk 1–3 katmanda parça soğutma fanını kapalı tut.

6. Yapışmayı artıran yardımcılar

Yukarıdakiler doğruysa çoğunlukla ek bir şeye gerek kalmaz. Yine de zor parçalar için:

• Brim: Parçanın etrafına 5–10 mm genişliğinde tek katmanlı bir kenar ekler, temas alanını artırır.
• Yapıştırıcı: Düz cam tablada PLA ve PETG için ince bir kat yapıştırıcı stick işe yarar. PETG pürüzsüz PEI'ye bazen fazla yapışır; böyle yüzeylerde yapıştırıcı ayırıcı görevi görür.
• Mouse ears (köşe diskleri): Uzun ve ince parçalarda yalnızca köşelere küçük diskler eklemek de etkilidir.

7. Hâlâ yapışmıyorsa

• Tabla bükük olabilir. Cetveli kenarından tablaya dayayıp ışığa tut. Ortası çukur ya da şişkinse mesh (ağ) seviyeleme kullan.
• Filament nemli olabilir. Çıtırtı sesi ve kabarcıklı çizgiler görüyorsan filamenti kurut.
• Ekstrüzyon yetersiz olabilir. Çizgiler ince ve kopuksa eksik ekstrüzyon rehberine bak.
• PEI yüzey yıpranmış olabilir. Parlak, aşınmış bölgeler yapışmayı azaltır. İnce bir zımpara ile hafifçe matlaştırmak ya da plakayı değiştirmek gerekebilir.

Sık sorulan sorular

İlk katman neden bir tarafta yapışıp diğer tarafta yapışmıyor?

Tabla bir tarafa doğru eğiktir ya da yüzey bükülmüştür. Köşeleri ayrı ayrı yeniden seviyele. Sorun sürerse otomatik seviyeleme ile mesh kullan.

Parça baskı sırasında yapışıyor ama sonra çıkmıyor, ne yapmalıyım?

Tabla soğuyana kadar bekle. Yaylı çelik plakayı hafifçe bükmek parçayı ayırır. PETG'yi pürüzsüz PEI'ye basarken yüzeyi korumak için ince bir yapıştırıcı katmanı kullan, çünkü PETG yüzeyden parça koparabilir.

Her baskıdan önce seviyeleme yapmak gerekir mi?

Hayır. Tabla taşınmadıysa ve vidalar gevşemediyse seviye haftalarca korunur. İlk katmanlar kötüleşmeye başladığında kontrol etmek yeterli.