Ghosting (Ringing): Köşelerden Sonra Gelen Dalga İzleri

Parçanın yan yüzeyinde bir köşeden, harften ya da delikten hemen sonra soluk bir yankı görüyorsan, o iz yazıcının titreşiminden geliyor. Baskı kafası ya da tabla ani yön değiştirdiğinde bir süre sallanır ve nozul bu sırada duvarı basmaya devam eder. Buna ghosting ya da ringing denir. En büyük etkenler hız, ivme ve gevşek parçalardır.

Belirtiler

• Bir köşeden sonra, duvarın üzerinde birkaç milimetre boyunca giderek sönen dalgalar.
• Yüzeydeki harflerin ya da deliklerin soluk bir "gölgesi".
• Dalgalar genellikle tek bir eksende, hareketin yönünde daha belirgin.

Dalgalar parçanın yüksekliği boyunca düzenli yatay bantlar halindeyse bu ghosting değil, Z bantlanma olabilir.

Neden olur?

Baskı kafası her köşede bir anda yön değiştirir. Hareketli kütle (kafa ya da tabla) bu ani değişimle bir yay gibi salınır. Bu salınım birkaç milimetre boyunca devam eder ve nozul bu sırada duvarı basmaya devam ettiği için titreşim yüzeye işlenir. Hız ve ivme arttıkça, kütle ağırlaştıkça ve yazıcı esnedikçe salınım büyür.

1. Hız ve ivmeyi düşür

En hızlı ve kesin etkili çözümdür.

• Dış duvar (outer wall) hızını düşür. 30–50 mm/s çoğu yatak hareketli yazıcıda temiz yüzey verir.
• İvmeyi (acceleration) düşür. Örneğin 3000 mm/s² yerine 1000–1500 mm/s² dene.
• Marlin'de jerk, yeni sürümlerde junction deviation değerini düşürmek köşe geçişlerini yumuşatır.

Slicer'larda yalnızca dış duvar için ivme sınırı koymak mümkündür. Böylece iç kısımlar hızlı, görünen yüzey yavaş basılır.

2. Kayışları kontrol et

Gevşek kayış bir yay gibi davranır ve titreşimi artırır.

• Kayışlar parmakla bastırıldığında hafif bir direnç göstermeli.
• Çok gergin kayış da yatakları zorlar. Orta bir gerginlik idealdir.
• CoreXY yazıcılarda iki kayışın eşit gerginlikte olması önemlidir.

3. Gevşek parçaları sık

• Baskı kafasının taşıyıcısındaki vidaları kontrol et.
• V-slot tekerlekli yazıcılarda eksantrik somunları, tekerleklerde boşluk kalmayacak kadar sık.
• Çerçeve vidalarının sıkı olduğundan ve çerçevenin gönye olduğundan emin ol.
• Lineer raylı yazıcılarda arabaların boşluk yapmadığını kontrol et.

4. Yazıcıyı sağlam bir zemine koy

Hafif bir masa ya da sallanan bir sehpa titreşimi artırır.

• Yazıcıyı ağır ve sabit bir masaya koy.
• Bazı kullanıcılar yazıcının altına ağır bir beton ya da mermer plaka ve titreşim emici ayaklar koyar. Bu, özellikle hızlı yazıcılarda fark yaratır.

5. Hareketli kütleyi azalt

• Baskı kafasına sonradan eklenen ağır kamera, fan kanalı ya da aparatlar kütleyi artırır.
• Yatak hareketli yazıcılarda cam tabla yerine ince yaylı çelik plaka kullanmak tablanın kütlesini azaltır.

6. Input shaping kullan

Input shaping, yazıcının belirli titreşim frekanslarını bilerek hareket komutlarını bu titreşimi iptal edecek şekilde düzenleyen bir yazılım özelliğidir. Ghosting'e karşı en etkili modern çözümdür.

• Klipper: Input shaping'in en yaygın kullanıldığı firmware'dir. Bir ivmeölçer (ADXL345 gibi) ile titreşim frekansları ölçülür ve ayarlar otomatik hesaplanır. İvmeölçer yoksa test baskısıyla elle ayarlanabilir.
• Marlin 2.1 ve sonrası: Input shaping desteği vardır. Frekanslar test baskısı ile bulunur.
• Bambu Lab ve benzeri yeni yazıcılar: Çoğunlukla titreşim kalibrasyonunu kendisi yapar. Bu kalibrasyonu yazıcı taşındıktan sonra tekrarla.

Input shaping ile yüksek hızlarda bile temiz yüzey alabilirsin. Ancak mekanik sorunları (gevşek kayış, sallanan tekerlek) gidermez, önce onları düzelt.

7. Test baskısı ile ölç

Ayarları değiştirdikten sonra, ghosting test modeli bas. Bu modeller genellikle üzerinde harf ya da keskin köşe bulunan ince bir duvar ya da küptür. Farklı hız veya ivme değerlerini aynı modelde basarak karşılaştır.

Ayar önceliği

Sık sorulan sorular

Ghosting parçanın dayanımını etkiler mi?

Hayır, yalnızca görünümü etkiler. Dayanımı etkileyen başka sorunlar, örneğin katman ayrılması, farklı nedenlere sahiptir.

Hızı düşürmek istemiyorum, başka yol var mı?

Input shaping ve sağlam bir mekanik yapı, hızı düşürmeden ghosting'i azaltmanın yoludur. Hız yalnızca dış duvarda düşürülürse toplam baskı süresi çok az uzar.