Ekstruderden Tık Sesi Geliyorsa Nereye Bakmalı?
İçindekiler
Baskı sırasında ekstruderden düzenli bir "tık" sesi geliyorsa motor filamenti itmeye çalışıyor ama önünde bir direnç var. Motor bu direnci aşamayınca birkaç adım geri atlar ve o sesi çıkarır. Sesin kendisi sorun değil, bir belirti. Ne zaman geldiğine bakarak nedeni bulmak oldukça kolay.
Sesin anlamı
Step motor, aşılamayacak bir dirençle karşılaştığında birkaç adım geri atlar. Bu ani geri atlama "tık" sesini çıkarır. Bazen dişli filamenti aşındırır ve sesle birlikte filamentte çentikler oluşur. Sonuç, nozuldan daha az plastik çıkması yani eksik ekstrüzyon olur.
Sesin ne zaman geldiğine bak
| Ne zaman | Muhtemel neden |
|---|---|
| Yalnızca ilk katmanda | Nozul tablaya çok yakın |
| Baskının başından itibaren sürekli | Tıkanma, düşük sıcaklık ya da yanlış filament ayarı |
| Hızlı bölümlerde, dolguda | Hotend akış sınırı aşıldı |
| Bir süre sonra başlıyor | Heat creep, ekstruder ısınması ya da kısmi tıkanma |
| Retraction sırasında | Retraction çok fazla ya da çok hızlı |
1. İlk katmanda tık sesi: Z offset
Nozul tablaya çok yakınsa plastik çıkacak yer bulamaz ve ekstruder tıklar. Bu durumda ilk katman çok ince, şeffaf ve pürüzlü görünür.
- Z offset'i 0,02–0,05 mm adımlarla büyüterek nozulu tabladan uzaklaştır.
- Ayrıntılar: Z offset ayarı ve İlk katman yapışmıyor.
2. Nozul tıkanması
Kısmi ya da tam tıkanma en yaygın nedendir.
- Filamenti ekstruderden çıkarıp elle it. Plastik rahat çıkmıyorsa nozul tıkalıdır.
- Soğuk çekme ya da nozul değişimiyle çöz. Ayrıntılı yöntemler: Nozul tıkanması.
3. Sıcaklık çok düşük
Yeterince erimemiş plastik, nozuldan akmak için daha fazla kuvvet ister.
- Sıcaklığı 5–10 °C artır.
- Ekrandaki sıcaklık değerinin gerçekten hedefe ulaştığından ve sabit kaldığından emin ol. Dalgalanma varsa PID ayarı yap.
- Doğru sıcaklığı bulmak için sıcaklık kulesi bas.
4. Hız çok yüksek
Hotend'in saniyede eritebileceği plastik sınırlıdır. Bu sınırı aşan hızlarda ekstruder tıklar.
- Baskı hızını, özellikle dolgu hızını %20–30 düşür.
- Katman yüksekliğini veya çizgi genişliğini büyüttüysen hız sınırı daha çabuk aşılır.
- Slicer'da maksimum hacimsel akış hızı (mm³/s) ayarını hotend'ine uygun sınırla doldur.
5. Ekstruder gerginliği ve dişli
- Gerginlik: Kol çok gevşekse dişli kayar, çok sıkıysa filament ezilir ve bowden tüpünde sıkışır. Üretici ayarını kullan.
- Kirli dişli: Dişlerdeki plastik tozu kavramayı azaltır. Fırçayla temizle.
- Aşınmış dişli: Uzun kullanımda pirinç dişliler aşınır. Gerekirse sertleştirilmiş çelik dişliye geç.
- Çatlak kol: Plastik ekstruder kollarında çatlak sık görülür. Çatlak kol filamenti gerektiği gibi bastıramaz.
6. Heat creep
Hotend'in soğuk tarafı ısınırsa filament orada yumuşar, genleşir ve sıkışır. Ses genellikle baskının ortasında başlar.
- Hotend soğutma fanının çalıştığından emin ol. Fan durmuşsa ya da yavaşsa değiştir.
- Kapalı kasada PLA basarken kasanın kapağını aç.
- Retraction mesafesini abartma. Bkz. Retraction ayarları.
7. Filament yolu
- Makara serbestçe dönmeli, sarım düğümlenmemeli.
- Bowden tüpünün iç çapı, filamentin rahat geçmesine izin vermeli. Tüp ucu eriyip daralmışsa kes ya da değiştir.
- Filamentin çapı fazla ise (örneğin 1,75 yerine yer yer 1,85 mm) sıkışma olur. Kumpasla kontrol et.
Tık sesi yapmayan ama benzeyen sesler
- Motor uğultusu ve titreşim: Normaldir, sürücü ve motor tipine göre değişir.
- Fanlardan gelen tıkırtı: Fan kanadı bir kabloya ya da kanala sürtüyor olabilir.
- Eksenlerden gelen tık: X ya da Y ekseni sınırına çarpıyor olabilir. Bkz. Katman kayması.
Sık sorulan sorular
Tık sesi ekstrudere zarar verir mi?
Kısa süreli tıklamalar zarar vermez, ancak uzun süre devam ederse dişli filamenti aşındırır, plastik tozu birikir ve motor ısınır. Ses başladığında baskıyı durdurup nedeni bulmak en iyisi.
Yeni nozul taktım, şimdi tıklıyor, neden?
Yeni nozulun uzunluğu farklı olabilir ve tablaya daha yakın durabilir. Z offset'i yeniden ayarla. Ayrıca nozulu sıcakken düzgün sıkmazsan aradan plastik sızar ve akışı bozar.