Katman Ayrılması ve Çatlama: Katmanlar Neden Yapışmaz?

Parçayı elinle hafifçe büktüğünde katman çizgisinden ikiye ayrılıyorsa, katmanlar birbirine kaynaşmamış, sadece üst üste yapışmıştır. Yüksek parçalarda bu ayrılma baskı sırasında yatay bir çatlak olarak da görülebilir. Sorun ABS ve ASA'da sık, PLA'da daha nadirdir. Sebep çoğunlukla düşük sıcaklık, fazla soğutma ya da soğuk bir ortamdır.

Belirtiler

• Parçanın yan yüzeyinde yatay çatlaklar.
• Parça, katman yönünde hafif bir kuvvetle kırılıyor.
• Yüksek parçalarda üst kısım baskı sırasında ayrılıp eğiliyor.
• Çatlak genellikle parçanın köşelerinde ya da en ince bölümünde başlıyor.

Katman bağı neden zayıflar?

Her yeni katman basıldığında sıcak plastik, alttaki katmanın yüzeyini kısa bir süre için yeniden ısıtır ve iki katman birbirine kaynaşır. Alttaki katman çok soğuksa ya da yeni katman yeterince sıcak değilse bu kaynaşma yüzeyde kalır. Sonuç, birbirine sadece yapışmış ama kaynaşmamış katmanlardır.

1. Nozul sıcaklığını artır

Katman bağını en çok etkileyen ayardır.

• Sıcaklığı 5 °C adımlarla artır.
• Filamentin önerilen aralığının üst yarısında bas.
• Hangi sıcaklığın en iyi bağı verdiğini görmek için bir sıcaklık kulesi bas ve her bölümü elle kırmayı dene.

2. Parça soğutma fanını azalt

Fan, yeni basılan katmanı hızla soğutarak çıkıntılarda ve köprülerde güzel sonuç verir, ama katman bağını zayıflatır.

• PLA: Çoğunlukla %100 fan sorun olmaz. Çatlama varsa %50–70'e düşür.
• PETG: %30–50 yeterli.
• ABS/ASA: %0–20. Yalnızca köprü ve çıkıntılarda artır.

Dayanım gereken işlevsel parçalarda fanı düşürmek, görünümden biraz ödün verip ciddi dayanım kazandırır.

3. Ortam sıcaklığını kontrol et

Soğuk bir oda ya da yazıcıya vuran hava akımı, katmanların hızla soğumasına neden olur.

• Yazıcıyı pencere, kapı ve klimadan uzak tut.
• ABS ve ASA için kapalı kasa kullan. Kasanın içindeki sıcak hava hem katman bağını güçlendirir hem de warping riskini azaltır.
• Kasanın içinin 40–50 °C civarına çıkması ABS için idealdir. PLA basarken kasanın kapağını aç, çünkü PLA yüksek ortam sıcaklığında yumuşar ve hotend'de tıkanma riski artar.

4. Eksik ekstrüzyonu gider

Yeterli plastik basılmazsa katmanlar arasında temas alanı küçülür. Duvarlarda boşluk, ince çizgiler görüyorsan önce eksik ekstrüzyon sorununu çöz.

5. Katman yüksekliği ve çizgi genişliği

• Katman yüksekliği, nozul çapının %75'ini aşmamalı. 0,4 mm nozulda en fazla 0,3 mm kullan. Daha kalın katmanlar, nozulun alttaki katmana yeterince bastırmasını engeller. Bkz. Katman yüksekliği seçimi.
• Çizgi genişliğini nozul çapının biraz üzerinde (%100–120) tutmak katmanlar arasındaki temas alanını artırır.

6. Hızı düşür

Çok hızlı basılan katmanlar hem yeterince erimez hem de daha az basınçla yerleştirilir. Özellikle yüksek ve ince parçalarda baskı hızını %20–30 düşürmek katman bağını iyileştirir.

7. Küçük katmanlarda soğuma süresi

Çok küçük katmanlarda tersi bir sorun yaşanır: alttaki katman hâlâ çok sıcakken yeni katman basılır ve parça erir. Slicer'daki minimum katman süresi ayarı bunu dengeler. Bu ayar çatlamaya değil, erimeye karşı bir önlemdir, ama değerini çok yüksek tutarsan küçük parçalarda katman bağını zayıflatabilir.

Malzemeye göre özet

Parçanın yönünü düşün

Katmanlar arası bağ, katmanın kendisinden her zaman daha zayıftır. Yük taşıyacak bir parçayı, kuvvet katman çizgilerine paralel gelecek şekilde yönlendir. Örneğin bir askı kancasını dik basarsan katmanlar arasından kırılır, yatırarak basarsan çok daha dayanıklı olur.

Akla gelebilecek sorular

Parça baskıdan çıktıktan birkaç saat sonra çatladı, neden?

İç gerilim, özellikle ABS'de, parça soğudukça çatlağa dönüşebilir. Kasa kullanmak ve parçayı baskı bittikten sonra kasanın içinde yavaşça soğutmak bu riski azaltır.

Dolgu oranını artırmak katman ayrılmasını önler mi?

Dolgu parçanın genel dayanımını artırır ama katmanlar arası bağı doğrudan güçlendirmez. Duvar sayısını artırmak ve sıcaklığı doğru ayarlamak daha etkilidir. Bkz. Dolgu ayarları.