Warping: 3D Baskıda Köşe Kalkması Nasıl Önlenir?

Baskının ilk yarım saati sorunsuz geçiyor, sonra köşeler yavaş yavaş tabladan kalkmaya başlıyor. Sebep plastiğin soğurken çekmesi: üstteki katmanlar soğudukça alttakileri içeri doğru çeker ve gerilim en çok köşelerde toplanır. ABS, ASA ve naylon buna en yatkın malzemelerdir, ama büyük ve düz parçalarda PLA'da da görülür.

Belirtiler

• Parçanın alt köşeleri tabladan ayrılıp yukarı doğru kıvrılıyor.
• Uzun parçaların uçları kalkıyor, alt yüzey "muz" gibi eğiliyor.
• Ağır durumlarda parça tamamen tabladan kopuyor.
• Yüksek parçalarda alt katmanlarda katman çatlakları da görülebiliyor. Bkz. Katman ayrılması.

Neden olur?

Plastik ısıtıldığında genleşir, soğuduğunda büzülür. Yeni basılan katman sıcakken genleşmiş haldedir, soğurken altındaki katmanı da kendisiyle birlikte çeker. Parça ne kadar büyük ve köşeli olursa, malzeme ne kadar fazla büzülürse ve ortam ne kadar soğuk olursa bu çekme o kadar güçlü olur. Tabladaki yapışma bu kuvvete dayanamadığında köşe kalkar.

1. İlk katman yapışmasını güçlendir

Warping'e karşı ilk savunma iyi bir ilk katmandır. Tabla seviyesi, Z offset ve temiz tabla yüzeyi doğru değilse diğer önlemler yetersiz kalır. Önce İlk katman yapışmıyor rehberindeki adımları kontrol et.

2. Tabla sıcaklığını doğru ayarla

Sıcak tabla, alt katmanları büzülmeyi azaltan bir sıcaklıkta tutar. Yaklaşık değerler:

PLA'da tablayı çok yüksek tutmak bazen ters etki yapar, alt katmanlar yumuşar ve fil ayağı oluşur.

3. Brim ekle

Brim, parçanın çevresine eklenen ve parçanın ilk katmanıyla birleşik tek katmanlı geniş bir kenardır. Temas alanını artırır ve köşelerdeki çekme kuvvetini dağıtır.

• PLA ve PETG için 5–8 mm brim çoğu durumda yeterlidir.
• ABS ve ASA için 8–15 mm brim önerilir.
• Brim baskıdan sonra elle ya da maket bıçağıyla temizlenir.

Brim yerine yalnızca köşelere küçük diskler (mouse ears) eklemek, temizliği kolaylaştırır.

4. Ortamı sıcak ve sabit tut

Ani hava akımı, açık pencere ya da klima, baskının bir tarafını hızla soğutur ve warping'i artırır.

• Yazıcıyı cereyandan uzak bir yere koy.
• ABS, ASA ve naylon için kapalı bir kasa kullan. Kasa, içerideki havayı ısıtarak katmanların daha yavaş ve eşit soğumasını sağlar. Bkz. ABS baskı rehberi.
• Kasan yoksa basit bir karton kutu ya da yazıcı çadırı bile fark yaratır. Ancak elektronik kartın ve güç kaynağının aşırı ısınmaması için bunların kasanın dışında kalmasına dikkat et.

5. Parça soğutma fanını ayarla

Fazla soğutma, katmanların hızla ve eşit olmayan şekilde büzülmesine neden olur.

• PLA: İlk 2–3 katmanda fan kapalı, sonra %100 kullanılabilir.
• PETG: %30–50 civarında.
• ABS/ASA: Kapalı ya da çok düşük (%0–20), yalnızca köprü ve çıkıntılarda artır.

6. Tasarımı warping'e göre düzenle

Bazen en etkili çözüm parçanın kendisinde olur:

• Keskin köşeleri yuvarla. Kavisli köşelerde gerilim daha az toplanır.
• Çok büyük ve düz parçaları mümkünse ikiye böl.
• Parçayı tabla üzerinde daha küçük bir taban alanıyla yönlendir.
• Dolgu oranını gereksiz yere yüksek tutma. Yoğun dolgu büzülme kuvvetini artırır. Bkz. Dolgu ayarları.

7. Yapışma yardımcıları

• Cam tablada ince bir kat yapıştırıcı stick ya da özel tabla yapıştırıcısı.
• PEI yüzeyde temiz ve yağsız bir yüzey çoğu malzeme için yeterli.
• ABS için bazı kullanıcılar asetonla eritilmiş ABS karışımı ("ABS slurry") kullanır. Aseton yanıcıdır ve buharı tahriş edicidir, havalandırılan ortamda ve dikkatle kullan.

Akla gelebilecek sorular

PLA'da da warping olur mu?

Evet, özellikle büyük, düz ve köşeli parçalarda ya da soğuk ortamda. Çoğu zaman brim, temiz tabla ve cereyandan uzak bir konum yeterlidir.

Warping olmuş parçayı düzeltebilir miyim?

Hafif eğrilikleri sıcak su ya da ısı tabancasıyla yumuşatıp düz bir yüzeye bastırarak kısmen düzeltebilirsin. Ancak ölçü hassasiyeti gereken parçalarda en sağlıklı yol parçayı yeniden basmaktır.

Kasa olmadan ABS basılır mı?

Küçük parçalar basılabilir, ancak büyük parçalarda warping ve katman çatlaması neredeyse kaçınılmazdır. Kasa kullanmıyorsan ASA ya da PETG gibi alternatifleri düşün.