Tabla Seviyeleme Nasıl Yapılır? Kâğıt Yöntemi ve Mesh

Tabla seviyelemenin amacı tablayı yere göre su terazisiyle düzlemek değil, nozulun her noktada tablaya aynı mesafede durmasını sağlamaktır. Bu mesafe bir köşede farklıysa ilk katman orada ya ezilir ya da havada kalır. Aşağıda hem elle (kâğıt yöntemi) hem de otomatik seviyelemeyi anlatıyoruz.

Neden önemli?

Tabla bir köşede yüksek, başka köşede alçaksa, ilk katman bir yerde ezilir, başka yerde havada kalır. Bu ilk katman yapışmama, fil ayağı ve nozulun tablaya sürtmesi gibi sorunlara yol açar.

Ne zaman seviyelemek gerekir?

• Yazıcıyı ilk kurduğunda.
• Yazıcı taşındıktan ya da tablaya darbe geldikten sonra.
• Nozul veya hotend değiştirildikten sonra.
• İlk katmanlar bir tarafta ezik, diğer tarafta kopuk çıkmaya başladığında.

Her baskıdan önce seviyelemek gerekmez. Tabla vidaları gevşemediyse seviye haftalarca korunur.

Hazırlık

1. Tablayı ve nozulu temizle. Nozul ucunda plastik kalıntısı varsa ölçüm yanlış olur.
2. Tablayı ve nozulu baskı sıcaklığına ısıt. Isınan metal genleşir. Soğukken yapılan seviye, sıcakken değişebilir.
3. Bir A4 kâğıdı ya da 0,1 mm kalınlığında bir sentil (feeler gauge) hazırla.
4. Yazıcıyı "home" (ev konumu) komutuyla sıfırla.

Elle seviyeleme: kâğıt yöntemi

Bu yöntem, tablanın altında ayar düğmeleri (genellikle dört köşede) bulunan yazıcılar içindir.

1. Ekrandan "Level bed" ya da "Seviyeleme" menüsünü aç. Bu menü nozulu sırasıyla köşelere götürür. Menü yoksa motorları devre dışı bırakıp kafayı elle hareket ettir, Z'yi 0'da tut.
2. Nozul ilk köşenin üzerindeyken kâğıdı nozul ile tablanın arasına koy.
3. Köşedeki düğmeyi çevirerek tablayı yükselt ya da alçalt. Hedef: Kâğıt ileri geri çekildiğinde hafif bir sürtünme hissetmek. Kâğıt sıkışıp yırtılıyorsa çok yakın, hiç sürtünme yoksa çok uzak.
4. Diğer üç köşe için aynı işlemi yap.
5. Bir köşeyi ayarlamak diğerlerini etkiler. Bu yüzden tüm köşeleri en az iki tur daha kontrol et.
6. Son olarak tablanın ortasını kontrol et. Köşeler iyi, orta çok yakın ya da uzaksa tabla bükülmüştür.

Test baskısı ile doğrula

Kâğıt yöntemi yaklaşık bir sonuç verir. Kesin sonuç için tablanın tamamına yayılan tek katmanlı bir test basılır:

• Beş adet tek katmanlı kare (dört köşe ve orta) ya da tablayı kaplayan ince bir desen bas.
• Basılırken her karenin çizgilerine bak. Hepsi aynı şekilde yassı ve birbirine değiyor olmalı.
• Bir karede çizgiler yuvarlak ve ayrıksa o köşeyi biraz yükselt. Ezik ve şeffafsa biraz alçalt.
• Birçok yazıcıda ayar düğmelerini baskı sırasında da çevirebilirsin.

Otomatik seviyeleme (ABL)

Birçok yazıcıda BLTouch, CR Touch, endüktif sensör ya da nozulun kendisini kullanan yük hücresi gibi otomatik seviyeleme sistemleri bulunur. Bu sistemler tablanın birçok noktasını ölçer ve bir yükseklik haritası (mesh) oluşturur. Baskı sırasında Z ekseni bu haritaya göre sürekli düzeltilir.

Otomatik seviyeleme hakkında bilmen gerekenler:

• Tablayı yine de kabaca seviyelemelisin. Mesh küçük farkları telafi eder, ama büyük eğiklikler katmanları hafifçe eğri basar.
• Z offset'i sen ayarlarsın. Sensör tablanın şeklini ölçer, ama nozulun sensöre göre ne kadar aşağıda olduğunu bilmez. Bu değer: Z offset ayarı.
• Mesh'in kullanıldığından emin ol. Marlin'de başlangıç G-code'unda G28 (home) satırından sonra G29 (ölçüm) ya da kaydedilmiş mesh için M420 S1 olmalı. G28 mesh'i devre dışı bırakabildiği için sıralama önemlidir.
• Mesh'i sıcakken al. Tabla ısındığında şekli değişir.
• Klipper'da BED_MESH_CALIBRATE komutu mesh ölçer, SAVE_CONFIG kaydeder.

Tabla vidaları ve yaylar

Tablanın altındaki yaylar zamanla esneyip gevşer ve seviye sık sık bozulur. Kalıcı çözüm olarak:

• Daha sert (çoğunlukla sarı) yaylar ya da silikon ara parçalar kullan.
• Seviyeyi ayarladıktan sonra düğmelerin titreşimle dönmediğinden emin ol.

Bükük tabla

Tablanın ortası çukur ya da şişkinse hiçbir köşe ayarı bunu düzeltmez.

• Cetvel ya da düz bir metal parçayı tablaya dik olarak koy ve altından ışık sızıp sızmadığına bak.
• Küçük bükülmeleri otomatik seviyelemenin mesh'i telafi eder.
• Sensörün yoksa, Marlin'in "Manual Mesh Bed Leveling" özelliği ile birden fazla noktayı elle ölçerek mesh oluşturabilirsin.
• Bükülme fazlaysa düz bir cam plaka ya da yeni bir tabla gerekir.

Sık yapılan hatalar

Sık sorulan sorular

Kâğıt yerine ne kullanabilirim?

0,1 mm'lik bir sentil daha tutarlı sonuç verir. Kâğıt kalınlığı türüne göre 0,08–0,12 mm arasında değişir. Hangisini kullanırsan kullan, kesin ayarı test baskısıyla yap.

Seviyeleme her baskıda bozuluyor, neden?

Tabla yayları zayıf, ayar düğmeleri titreşimle dönüyor ya da tabla taşıyıcısı gevşek olabilir. Sert yay veya silikon ara parçaya geç ve tabla tekerleklerini kontrol et.