Destek (Support) Ayarları: Ağaç mı, Normal mi?

Modelde havada kalan bir bölüm varsa yazıcı onu boşluğa basamaz; altına sonradan sökülecek geçici bir yapı, yani destek koyması gerekir. Dik eksenle 45 dereceden daha yatık çıkıntılar ve uzun köprüler çoğunlukla destek ister. İşin zor kısmı dengeyi bulmak: destek parçayı sağlam taşımalı ama söküldüğünde yüzeyde iz bırakmamalı.

Destek ne zaman gerekir?

FDM yazıcı her katmanı bir öncekinin üzerine basar. Yeni katman alttakinden çok fazla dışarı taşarsa havada kalır ve sarkar.

• 45° kuralı: Dikey eksenle 45° ya da daha az açı yapan çıkıntılar genellikle desteksiz basılabilir. Daha yatık olanlar destek ister. İyi soğutmayla PLA'da 50–60°'ye kadar çıkılabilir.
• Köprüler: İki desteğin arasında havada uzanan yatay bölümler. İyi ayarlanmış bir yazıcı 20–50 mm'lik köprüleri desteksiz basabilir.
• Havada başlayan detaylar: Altında hiçbir şey olmayan bölümler (örneğin bir figürün uzanmış kolu) mutlaka destek ister.

Destek gerektirmeden çözmek

Destek her zaman son çare olmalıdır, çünkü malzeme ve süre harcar ve yüzeyde iz bırakır.

• Parçayı döndür: Çoğu zaman parçayı tabla üzerinde farklı bir açıyla yerleştirmek desteği azaltır ya da tamamen ortadan kaldırır.
• Parçayı böl: Karmaşık modelleri ikiye ayırıp ayrı ayrı basmak ve sonra yapıştırmak, destekli baskıdan daha temiz sonuç verebilir.
• Tasarımda pah kullan: Kendi modellerinde keskin yatay çıkıntılar yerine 45° pahlar kullan.
• Delikleri damla şeklinde yap: Yatay deliklerin üst kısmını sivri (damla) şekle getirmek, desteksiz basılmalarını sağlar.

Destek türleri

Normal (lineer, grid) destek

Çıkıntının altına dikey sütunlar ya da ızgara şeklinde destek basılır.

• Geniş ve düz çıkıntılar için uygundur.
• Basit ve tahmin edilebilirdir.
• Fazla malzeme kullanır ve parçanın yüzeyine daha geniş alanda temas eder.

Ağaç (tree) destek

Tabladan başlayan gövdeler yukarı çıktıkça dallanarak yalnızca destek gereken noktalara uzanır.

• Figürler, organik şekiller ve küçük çıkıntılı detaylar için idealdir.
• Daha az malzeme kullanır ve çoğunlukla daha kolay sökülür.
• Parçaya daha az noktadan temas eder, iz daha azdır.
• Dilimleme süresi daha uzundur, geniş düz çıkıntılarda normal destek kadar iyi sonuç vermeyebilir.

Cura, PrusaSlicer, OrcaSlicer ve Bambu Studio ağaç destek seçeneği sunar.

Önemli destek ayarları

Z mesafesi en kritik ayardır

Destek ile parça arasındaki dikey boşluk, desteğin ne kadar kolay söküleceğini ve parçanın alt yüzeyinin ne kadar düzgün olacağını belirler.

• Çok küçük (0–0,1 mm): Destek parçaya kaynaşır, sökülmesi çok zordur.
• Doğru (genellikle bir katman yüksekliği): Destek sağlam taşır ve elle ayrılır.
• Çok büyük (0,3 mm ve üstü): Destek kolay sökülür, ama parçanın alt yüzeyi sarkık olur.

PETG parçaya daha çok yapışma eğilimindedir; bu malzemede Z mesafesini biraz artırmak gerekir.

Destek arayüzü (interface)

Destek arayüzü, desteğin parçaya temas eden en üst birkaç katmanını daha yoğun basar. Parçanın alt yüzeyi daha düzgün olur. Arayüz yoğunluğunu çok yüksek tutarsan söküm zorlaşır.

Desteği sökmek

• Parça tamamen soğuduktan sonra sök.
• Büyük destekleri pense ya da yan keski ile kademeli olarak kopar.
• Kalan ince parçaları maket bıçağı ve iğne eğe ile temizle.
• Yüzeyi zımpara ile düzelt.
• Göz koruması kullan; sert plastik parçaları sökülürken fırlayabilir.

Çözünür destek

Çift ekstruderli ya da çoklu malzeme sistemli yazıcılarda, destek PVA (suda çözünen) ya da HIPS (limonen içinde çözünen) gibi malzemelerle basılabilir. Bu yöntem karmaşık iç geometrilerde mükemmel sonuç verir, ama ek malzeme ve donanım gerektirir.

Destek parçaya kaynaşmış, ne yapmalıyım?

Z mesafesini artır ve destek arayüzü yoğunluğunu düşür. Sıcaklık çok yüksekse destek ile parça arasındaki bağ güçlenir; sıcaklığı biraz düşürmek de yardımcı olur.

Destek basılırken devriliyor, neden?

İnce ve uzun destekler tabladan kopabilir. Destek tabanına brim ekle, yoğunluğu biraz artır ya da ağaç desteğin gövde çapını büyüt.